MAPA MONGOLII | STRONY WWW ORGANÓW WŁADZY | AMBASADY MONGOLII NA ŚWIECIE


INFORMACJE OGÓLNE O MONGOLII

Mongolia jest krajem z wielowiekową historią od niepamiętnych czasów: powstania państwa Hunów i Wielkiego Imperium Mongolskiego, stworzonego przez Czyngis chana do czasów obecnych. Mongolia uzyskała niepodległość w 1921 roku od Chin po prawie dwustu latach niewoli i proklamowała się jako Republika w 1924 roku. W roku 1990 roku po upadku reżimu komunistycznego wybrała drogę rozwoju ku demokracji i wolnorynkowej gospodarce. W 1996 roku Koalicja - Demokratyczny Związek po raz pierwszy wygrała większość miejsc, czyli 50 z 76 w parlamencie mongolskim - Wielkim Churale Państwowym. W następnych wyborach 2000 roku MPLR (partia postkomunistyczna) wygrała 72 miejsc w parlamencie. Kolejne parlamenty i rządy konsekwentnie realizują trudne zadania transformacji, takie jak demokratyzacja życia polityczno społecznego, przejście od centralnej planowej gospodarki do wolnej w tym liberalizacja handlu i usług, prywatyzacja majątku państwowego.


GEOGRAFIA | LUDNOŚĆ | WŁADZA | GOSPODARKA
TELEKOMUNIKACJA | TRANSPORT | WOJSKO
SPORNE SPRAWY NARODOWOŚCIOWE


1.GEOGRAFIA

Lokalizacja  Azja Północna, między Rosją i Chinami

Położanie geograficzne  46 00 szer. płn, 105 00 dł. wsch.

Mapa

Powierzchnia  całkowita 1,565 mil. km . kw. lądowa 1,565 mil. km kw. wodna 0 km kw.

Powierzchnia porównawcza  5 razy większa niż Polska

Granica lądowa  8161,9 km

Kraje graniczące  Rosja 3485 km, Chiny 4676,9 km

Granica wodna  0 km

Klimat  wybitnie kontynentalny /duże wahanie temperatury w ciągu dnia i między porami roku/

Teren  olbrzymie półpustynne równiny, trawiaste stepy, góry na północy i zachodzie, pustynia na południu

Zróżnicowanie terenu

najwyższy punkt  w Ałtaju Chuiten orgil 4374 m

Najniższy punkt   w południowym wschodzie Choh nuur 518 m,

Średnia wysokość   1300 m nad poziomem morza

Złoża naturalne  węgiel, miedź, molibden, żelazo, złoto, nafta, wolfram, fosforyt, cyna, cynk, nikiel, wolfram

Zagospodarowanie terenu  ziemia orana 5,7 % Pastwiska 81% Las 11,7% Drugie 1,9%
Ziemia nawadniana 800 km.kw

Trudności klimatyczne  burza piaskowa i śnieżna podczas wiosny i zimy, susza, mroźna i długa zima

Środowiska: w niektórych regionach kraju brak wody pitnej, opalane węglem elektrociepłownie i brak ustawy o ochronie środowiska doprowadziły do poważnego zanieczyszczenia powietrza w Ulaanbaatar zwłaszcza zimą, erozji gleby na terenie oranym, zmniejszenie powierzchni lasów i zwiększenie powierzchni pustyni

Mongolia nie ma dostępu do morza, teren - strategiczne położenie między Rosją i Chinami.

^ powrót ^



2.LUDNOŚĆ

Ludność  2654999 /lipiec 2001 roku/

Struktura wieku  0-14 lat 32,99% /mężczyzny 445252, kobiety 430758/ 15-64 lat 63,13%
/mężczyzny 837771, kobiety 838384/ powyżej 65 lat 3,88% /mężczyzny 44436, kobiety 58398/

Tempo wzrostu  1,47%

Wskaźnik narodzin  21,8 narodzin na 1000 ludzi

Umieralność  7,1 na 1000 ludzi

Wskaźnik umieralności dzieci  53,5 na 1000 porodów

Długość życia  ogółem 64,26 lata Mężczyzny 62,14 lata Kobiety 66,5 lata

Wskaźnik urodzajności  2,39 dzieci na 1 kobietę

HIV/AIDS nosiciele  mniej niż 0,01%

Narodowość  Mongoł, Mongołka

Grupy etniczne  Mongołowie /chalch/ 85%, Kazachowie 7%, inne 4,6%

Religia  lamaizm tybetański 96%, muzułmanin, szamanizm i katolicyzm 4%

Języki  chalch mongol 90%, kazach

Umiejętność czytania i pisania  ludzie powyżej 15 lat Procent ludności 97% Mężczyzny 98% Kobiety 97,5%

^ powrót ^



3.WŁADZA

Nazwa państwa  Mongolia, po miejscowemu Mongol Uls

Rodzaj władzy  parlamentarny

Stolica  Ulaanbaatar

Podział administracyjny  21 aimag /województw/ i stolica /Archangai, Bajanchongor, Bajan-Ulgii, Bulgan, Darchan-Uul, Dornod, Dornogowi, Dundgowi, Zawchan, Orchon-Uul, Gowi-Altai, Gowisumber, Hentii, Howd, Huwsgul, Umnugowi, Uwurchangai, Selenge, Suchbaatar, Tuw, Uws,

Niepodległość  11 lipca 1921 roku

Święto Narodowe  Rocznica rewolucji ludowej 11-13 lipca /1921/

Konstytucja  12 lutego 1992 roku

System prawny  system parlamentarny z niektórymi aspektami systemu prezydenta

Prawo głosowania  18 lat, uniwersalne

Władza wykonawcza  głowa państwa - Prezydent - Natsagiin Bagabandi od 20 czerwca 1997 roku,
Głowa rządu - Premier - Nambaryn Enkhbayar od 26 lipca 2000 roku
Rząd jest powoływany przez Wielki Churał Państwowy w porozumieniu z Prezydentem.

Wybory: kandydat na prezydenta jest mianowany przez partie, które zasiadują w parlamencie, wybrany zostanie przez wybory powszechne na 4 lata(ostatnie wybory miały miejsce 20 maja 2001 roku, następne będą w maju 2005 roku) po wyborach parlamentarnych lider partii lub koalicji, które uzyskały większość mandatów, zostaje wybrany na Premiera przez parlament, wybory do WChP miały miejsce 2 lipca 2000 roku, następne będą w 2004 roku,
Natsagiin Bagabandi ponownie wybrany na Prezydenta w maju 2001 roku, uzyskał 58 procent głosów, Nambaryn Enkhbayar został wybrany na Premiera w lipcu 2000 roku przez WChP, uzyskał głos 68 posłow z obecnych 71.

Organy ustawodawcze  Jedno izbowy Wielki Churał Państwowy ma 76 miejsc, wybrany w wyniku wyborów powszechnych na 4 lata, w ostatnich wyborach w lipcu 2000 roku Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna wygrała 72 miejsc.

System sądowy  Sąd Najwyższy jest instancją najwyższą dla ludności i zarówno dla Sądów terenowych, sędziowie są powołani przez Najwyższą Radę Sądów na podstawie wniosku Prezydenta.

Partie polityczne i ich liderzy  Główne partie polityczne: Partia Obywatelskiej Woli /S.Oyun/, Partia Demokratyczna /D.Dorligjaw/, Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna /N.Enkhbayar/, Mongolska Partia Nowa Demokratyczna i Socjalistyczna /B.Erdenebat/, Mongolska Partia Republikańska /B.Jargalsaikhan/

Grupy i osoby represjonowane politycznie  nie ma

Flaga  trzy równe części koloru czerwono niebiesko czerwonego, z emblematem państwowym "Sojombo"

^ powrót ^



4.GOSPODARKA

Gospodarka była tradycyjnie oparta na rolnictwie, w szczególności na hodowli zwierząt gospodarskich, takich jak owce, kozy, konie, krowy, wielbłądy. Obecnie ich pogłowie liczy ponad 30 mln sztuk. W przemyśle mongolskim poważne miejsce zajmuje wydobycie surowców naturalnych - miedzi i molibdenu, złota, węgla, spatu polnego, wolframu i cyny. Gospodarcza pomóc Związku Radzieckiego, wynosząca się jedną trzeciej PKB została zatrzymana nagle w latach 1990-1991, co doprowadziło w Mongolii do gwałtownego spadku produkcji aż do 1994 roku. Od 1995 roku zanotowano wzrost PKB, aczkolwiek tylko dopiero dochodzi do poziomu produkcji sprzed 1989 roku. Kolejne rządy Mongolii od roku 1991 realizują przedsięwzięcia, skierowane na przejście do wolnorynkowej gospodarki, czyli zwolnienie cen, liberalizacja handlu wewnętrznego i zagranicznego, restrukturyzacja systemu bankowego i zaopatrzenia energią i ciepłem. Prywatyzowano dotychczas w sumie 100 procentach przedsiębiorstwa małe, średnie, inwentarze hodowli i sferę usług. Obecnie rząd realizuje program prywatyzacji większych przedsiębiorstw, takich jak NIK - dystrybutor paliwa, Gobi - kompanii wyrobów kaszmirowych i banków, głównie przez międzynarodowe przetargi. Mongolia wstąpiła do Światowej Organizacji Handlu w 1997 roku. Światowa społeczność demokratyczna w szczególności Japonia, Niemcy, Stany Zjednoczone, Dania, Szwecja, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy, Azjatycki Bank Rozwoju popierają transformację mongolską od początku, udzielając ulgowe kredyty i pomoce bezpowrotne. W ostatnim, 2001 rocznym spotkaniu w Paryżu kraje i organizacje - dawcy /donor/ udzieliły Mongolii ponad 300 milionów dolarów amerykańskich poparcie. Obecny rząd Mongolii udziela dużo uwagi na poprawę warunków dla inwestycji zagranicznych w Mongolii. Rząd ten musi się sprawić też z obowiązkami opłaty dużych długów zagranicznych.

PKB  w sile nabywczej 4,7 miliardów USD

PKB per capita  w sile nabywczej 1780 USD

Wzrost PKB  1995-6,3, 1996-2,4, 1997-4,0, 1998-3,5, 1999-3,5, 2000-1,1

Produkcja PKB  rolnictwo 36%,  Przemysł 22%,  Usługa 42%

Ludność dotknięta biedą  35%

Rodzinne przychody, spożycie w procentach  najmniejsze 10%, 2,9%, Największe 10% 24,5%

Procent inflacji /wzrost ceny/  7,6%, 1999 rok

Siła robocza  1,3 mln, dominują pasterze

Bezrobocie  9%

Budżet  przychody 262 mln USD
Wydatki 328 mln USD, włącznie z inwestycją

Przemysł  materiały budowlane, kopalnie złóż /węgiel, miedż, złoto, spat polny/, produkty spożywcze, napoje, wyroby z surowców pochodzenia zwierzęcego

Wzrost produkcji przemysłowej  2,4% /2000 r/

Produkcja energii elektrycznej  2671 miliardów kwg, całkowicie na węglu

Konsumpcja energii  2767 miliardów kwg

Eksport energii elektrycznej  80 mln kwg

Import energii elektrycznej  363 mln kwg

Rolnicze produkty  pszenica, jęczmień, ziemniaki, warzywa, owce, kozy, krowy, konie, wielbłądy

Eksport  454,3 mln USD /cena FOB/, miedź, zwierzęta gospodarskie, produkty zwierzęce, kaszmir, wełna, spat polny, inne metale kolorowe

Import  510,7 mln USD /CIF cena/, maszyny i urządzenia, paliwa, produkty spożywcze, towary przemysłowe, chemikalia, materiały budowlane, cukier, herbaty

Partnerzy eksportu  Chiny 60%, Stany Zjednoczone 20%, Rosja 9%, Japonia 2%

Partnerzy importu  Rosja 33%, Chiny 21%, Japonia 12%, Korea Południowa 10%, Stany Zjednoczone 4%

Długi zagraniczne  760 mln USD

Jednostka pieniężna  tugrug - MNT /1100 tugrug 1 USD

Rok fiskalny  rok kalendarzowy

^ powrót ^



5.TELEKOMUNIKACJA

Telefony stacjonarne  104100 /1999/

Telefony komórkowe  110000

Rozgłośnie radiowe  AM 7, FM 16, fala krótka 4

Radia  155900

Stacje telewizyjne  6 i 18 wojewódzkich stacji

Telewizory  168800

Użytkownicy Internetu  20000

^ powrót ^



6.TRANSPORT

Kolej  1815 km /szerokie tory/

Drogi  asfaltowa 1563 km, droga polna, nie asfaltowa 45862 km

Wodna droga  400 km

Porty lotnicze  34, w tym 8 z drogą asfaltową

^ powrót ^



7.WOJSKO

Oddziały wojska  siły zbrojne ogólnego przeznaczenia, ochrony powietrza i obrony cywilnej, wojsko graniczne jest pod władzą Ministerstwa Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Wiek służby wojskowej  18 lat

Siła militarna ludzka  mężczyźni od 18 do 49 lat, 748779

Wydatki wojskowe  25,5 mln USD, 2,3% wydatków budżetowych

^ powrót ^



8.SPORNE SPRAWY NARODOWOŚCIOWE

nie ma